سلطان محمد ميرزا قاجار

325

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

است . مىگويند نزديك به يك سال آب خوراك همهء اين شهر را مىدهد . مسجد جامعى دارد متوسط . ساير عماراتش تعريفى ندارد . مصلى مصلا در خارج شهر به‌طرف مغرب در پشت تل سنگى [ 213 ب ] [ واقع و آن ] مسجد و مدرسه [ و ] دو سه بقعهء ديگر است از بناهاى گوهرشاد و ديگران ، اكثر خراب . مصّلا از اصل ناتمام بوده است . « 8 » هنوز باقى است . مناره‌هاى بلند دارد . مسجد خوبى بوده است . بلندى ايوان اين مسجد نزديك به سى و سه ذرع مىشود . كاشيهاى معرّق بسيار خوب دارد . تخت سفر در دامنهء كوه ، يك ساعتى شهر باغ و عمارتى از بناهاى افاغنه بوده است ، حال خراب است . چشم‌انداز خوبى دارد . كازركاه « 9 » در دامنهء كوه دو ساعتى شهر دهى است [ كه ] باغات و سكنه دارد . مدفن عبد الله انصارى مىگويند در آنجاست . عمارتى بر سر قبر عبد الله از بناهاى صفويه است . جاى خوبى است . باغ و آبى دارد . حجاريهاى بسيار خوب در آنجا كرده‌اند . درختهاى كاج و چنار بسيار قوى خوبى دارد . خيابانهاى همهء باغات هرات كاج است . هواى اين ولايت درخت كاج را از ساير درختها بهتر تربيت مىكند . [ 214 آ ] مدفن ملا جامى در خارج هرات نزديك اولنگ « 10 »

--> ( 8 ) . « و يوم پنج‌شنبهء نهم ، صيح بنه و اسباب خود را روانه به مصلى نموديم » . ( سه سفرنامه . ، ص 47 ) . ( 9 ) . چنين است در اصل به پيش ز . اما در سه سفرنامه ، روزنامهء مسافرت هرات ، كارزگاه نوشته شده است : « و كارزگاه قريهء بسيار خوبى است ، متصل به مقبرهء خواجه عبد الله انصارى است » . ( همان كتاب ، ص 37 ) . ( 10 ) . اولنگ - مرغزار ، چمنزار .